Dünyanın Yeniden Düzenlenişi: Bölgesel Bloklar ve Çok Kutuplu Küresel Yönetişimin Yükselişi

Uluslararası yönetişim sistemi yapısal bir dönüşüm geçiriyor ve bu dönüşüm, Batı liderliğindeki kurumların geleneksel hakimiyetine giderek daha fazla meydan okuyan bölgesel blokların ve kurumların yükselişiyle hızlanıyor. Bu makale, özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Batı liderliğindeki kurumların hakim olduğu tek kutuplu liberal hegemonik düzenden, bölgesel blokların ve kurumların ortaya çıkmasıyla karakterize edilen çok kutuplu bir küresel yönetişim sistemine doğru küresel geçişi analiz ediyor. Makale, iklim değişikliği, ekonomik eşitsizlik ve siyasi çok kutupluluk gibi ortak bir anlayış ve işbirliği gerektiren 21. yüzyılın zorluklarını ele almak için geleneksel devletlerarası kurumların giderek artan yetersizliğinin, bölgeselcilik ve Güney-Güney işbirliğine dayanan alternatif yönetişim yapılarının yaygınlaşmasına yol açtığını savunmaktadır. Makale, dünya sahnesinde ortak zorluklar veya coğrafi yakınlık etrafında oluşan grupların gayri resmi işbirliği eğilimi olan “bölgesel bloklar” ile yapılandırılmış kurallara ve uzun vadeli yönetişim çerçevelerine sahip resmi yapılar olan “kurumlar” arasında ayrım yapmaktadır. Bu makale, kurumları kategorize ederek, bölgesel blokların ve kurumların küresel olarak daha kapsayıcı ve çoğulcu bir yönetişim mimarisini nasıl şekillendirdiğini değerlendirmektedir. Çin ve Küresel Güney’in yükselişiyle ilişkili mekanizmalara ve bunların küresel yönetişimin gelecekteki yapısı üzerindeki etkilerine özel önem verilmektedir. Çalışma, uluslararası sistemin devletlerarası çatışma çözümü çerçevesinden, çok kutuplu yönetişimi merkezine alan küresel bir zorluk yönetimi paradigmasına doğru kaymakta olduğu sonucuna varmaktadır.